Metastaz tarihe karışıyor! Bu yöntemle kanserin yayılması önlenecek

Metastaz tarihe karışıyor! Bu yöntemle kanserin yayılması önlenecek

Kanserli hücrelere hareket yeteneği kazandırarak onların vücudun başka organlarında metastaz yapmalarını sağlayan iki protein tespit edildi

Metastaz tarihe karşıyor! Bu yöntemle kanserin yayılması önlenecek

Meltem Günay’ın haberine göre; Doç. Dr. Nurhan Özlü ve ekibinin yaptığı araştırmada, kanserli hücrelerin metastaz kabiliyeti kazanma süreçlerinde rol oynayan iki protein saptandı. Kanserli hücrelerin bu proteinlerin etkinliğiyle harekete geçerek kan dolaşımıyla başka organlara taşındığını ve metastaz oluşturduğunu tespit eden Dr. Özlü’nün bu çalışması, TÜBİTAK 2019 Teşvik Ödülü’ne layık görüldü. Bilim dünyasının prestijli dergilerinden; Molecular&Cellular Proteomics’te yayımlanan araştırma, metastazı engelleme alanındaki ilaç çalışmaları için de yol gösterici olacak.

KÜÇÜLÜYOR

Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmaların vücuttaki proteinler üzerine yoğunlaştığını ve çok önemli bilgiler sağladığını belirten Doç. Dr. Özlü çalışmayı şöyle özetledi; “Hareketsiz, sabit, diğer hücrelerle bağlantılı olan epitel hücreler kanserli hücreye dönüştüklerinde artık alanlarında kalmak istemiyorlar. Ama bunun için hareketli olmaları gerekiyor. Bunun için de kendilerine sabitlik karakteri veren epitel özelliklerini terk edip hareket yeteneğine sahip mezenkimal hücreye dönüşüyorlar. Hareket yeteneğini kazandıktan sonra da kan yoluyla başka organlara taşınarak yayılıyorlar ve metastaz yapıyorlar. İşte biz bu mekanizmayı anlamak için insan meme epitel hücrelerini alıp dönüşümde rol oynayan proteinleri inceleme altına aldık. Başlangıçta 6 bin proteini inceledik. Bu daha sonra önce 300’e sonra 20’ye indi. Ve en son ‘DNAJB4’ ve ‘CD81’ proteinlerine ulaştık. Yaptığımız çalışmalarda, hücrelerde bu iki proteinin azaltılması durumunda hücrelerin metastaz yapma kapasitelerinin azaldığını tespit ettik. Bunu fareler üzerinde de denediğimizde, iki proteinin azaltılması durumunda hem metastazın engellendiğini hem de kanserli dokunun küçüldüğünü gördük.”

İLACA DÖNÜŞEBİLİR

Dr. Özlü çalışmanın sonuçlarının da tüm araştırmacılara açık olduğunu belirtirken bundan sonraki aşamalar hakkında da şunları söyledi: “Bu çalışmalar sonucunda hücre yüzeyindeki proteinleri öldürerek hücrenin metastazını engelleyecek akıllı ilaçlar üretilebilir ya da şu anda var olan tedavilerin yan etkilerini azaltacak ilaç kombinasyonları yaratılabilir. Şu anda çalışmaların hepsi temel bilimler düzeyinde ama geliştikçe insan üzerinde denemelere de geçilecek.”

"Milliyet"